Cenne znalezisko w najstarszym gdańskim budynku ceglanym

Cenne znalezisko w najstarszym gdańskim budynku ceglanym

Andrzej Rybicki przed swoją kamienicą przy ulicy Mariackiej, czyli miejscem znaleziska (© Tomasz Bołt)

Grażyna Antoniewicz

2009-06-03 21:59:24, aktualizacja: 2009-06-03 21:59:24

W piwnicy kamienicy przy ulicy Mariackiej 1 w Gdańsku odnaleziono fragment skrzyni z datą "1539" oraz inicjałami "AS" .

Wysoce prawdopodobne, że jest to skrzynia Anny Schilling, gospodyni Mikołaja Kopernika.

- Była córką Arenda van der Shellinga, Holendra, który osiadł w Gdańsku - opowiada Andrzej Rybicki, właściciel kamienicy. - Kopernik i ojciec Anny przez siedem lat byli prawnymi opiekunami grupy osieroconych dzieci. Zapewne wtedy astronom poznał piękną Annę, która przez około siedem lat mieszkała z nim

we Fromborku jako gospodyni. Tak się składa, że w 1539 roku wysłała swoje rzeczy do Gdańska, zostając jeszcze jakiś czas we Fromborku.

Wiemy o tym, gdyż 23 marca 1539 roku biskup Jan Dantyszek otrzymał list od kanonika warmińskiego Pawła Płotkowskiego. Czytamy w nim: "Kobieta doktora Mikołaja odesłała swoje rzeczy do Gdańska, jednak sama pozostaje tutaj we Fromborku...".

Czy Anna wróciła do Gdańska i spotykała się nadal z Kopernikiem, nie wiadomo...

Sensacyjnego znaleziska dokonano podczas remontu. Pod cienką warstwą betonowej wylewki znaleziono...

- Fragmenty kiepsko zachowanego kufra, przerdzewiałe okucia, zbutwiałe deski - wylicza Andrzej Rybicki. - Były tam też cegły gotyckie, gwoździe, jakieś klamry oraz jedna spróchniała deska z inicjałami i datą. Z tyłu odcyfrowano napis "Anna" i zamazane nazwisko, prawdopodobnie "Schilli...". Zastanawialiśmy się, co było w skrzyni? Czy to naprawdę kufer Anny Schilling? Być może nigdy się tego nie dowiemy, ale jesteśmy świadkami powstania nowej, gdańskiej legendy. Zamierzamy odtworzyć kufer, a w piwnicy pokazać pamiątki związane z Mikołajem Kopernikiem.

Anna musiała być śliczna i obdarzona magnetyczną osobowością. Gdy po śmierci Kopernika fromborscy kanonicy wysłali do biskupa Dantyszka list z zapytaniem, czy można pozwolić Annie wrócić do Fromborka, skoro doktor Mikołaj odszedł. Dantyszek odpisał niezwłocznie, że się nie zgadza.

"Trzeba się obawiać, iż tymi samymi sposobami, którymi wywołała u niego [Kopernika] obłąkanie [...] może usidlić innego z was, moi bracia [...]".

Kamienica przy ul. Mariackiej 1 to najstarszy ceglany budynek w mieście. Zbudowana w 1451 roku w stylu gotyckim, zniszczona w czasie wojny. Dzisiaj odbudowana wygląda jak przed wiekami. Przed kamienicą znajdują się dwie kamienne płyty z wyobrażeniem Zwiastowania Anielskiego.

Czy odtąd kamienica przy Mariackiej 1 będzie się kojarzyła z legendą o pięknej Holenderce i Koperniku. W tej chwili trwa rekonstrukcja kufra Anny Schilling.